محمد تقي جعفري

113

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

7 - و رجفت بهم الأرض ( و زمين زير پاى آنان خواهد لرزيد . ) وضع كيهان در روز قيامت دگرگون مىشود . مباحث علمى امروزى بطور اجمال دگرگونى اساسى را كه در كيهان بزرگ اتّفاق خواهد افتاد پيش بينى مىكند ، اگر چه كيفيّت آن را بطور كامل بيان نمىنمايد . اين حادثه ( دگرگونى وضع كيهان ) در آيات قرآنى فراوان آمده است از آن جمله : 1 - * ( إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ . لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ . خافِضَةٌ رافِعَةٌ . إِذا رُجَّتِ الأَرْضُ رَجًّا . وَبُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا . فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا ) * . ( 1 ) ( هنگامى كه آن حادثه ( قيامت ) بوقوع پيوست . وقوع چنان روزى دروغ نيست . روزى است كه پست كننده و بلند كننده است . هنگامى كه زمين حركت شديد كرده و كوه‌ها شكستند . و مانند غبارى پراكنده گشتند . ) در معناى اين كه روز قيامت پست كننده و بلند كننده است ، اختلاف نظر وجود دارد . ابن عبّاس مىگويد : پست كنندهء مردمى است و بلند كنندهء مردمى ديگر و حسن و جبائى گفته‌اند روز قيامت سرنگون كنندهء مردمى است به آتش و بلند كنندهء مردمى است به بهشت . ( 2 ) طبرسى مىگويد : جامع هر دو نظريّه پست شدن مردمى است در روز قيامت كه در دنيا بزرگ مىنمودند و بالعكس . 2 - * ( وَحُمِلَتِ الأَرْضُ وَالْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً . فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْواقِعَةُ . وَانْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ ) * . ( 3 ) ( و زمين و كوهها از جاى خود برداشته شده و در يك بار شكسته شدند . در چنين روزى است كه واقعه ( قيامت ) واقع شد . و آسمان از هم شكافت . آسمان در چنين روزى بسيار سست مىشود . )

--> ( 1 ) الواقعة آيات 1 تا 6 . ( 2 ) مجمع البيان ج 9 ص 214 - فضل بن الحسن طبرسى . ( 3 ) الحاقّة آيات 14 تا 16 .